ميلادپيامبر(ص)
حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم روز جمعه هفدهم ربيع الأول در عام الفيل هنگام متولّد شد. ولادت پيامبر در سى و چهارمين سال سلطنت انوشيروان پادشاه ايران بود. اين سلطان مزدك و اطرافيان او را كشت، زنادقه(1) را هلاك كرد. تولّد حضرت پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم با هشتمين سال سلطنت عمرو بن هند پادشاه عرب مصادف بود.
كنيه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم ابو القاسم بود. هنگامى كه ابراهيم فرزند پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم متولّد شد، جبرئيل نزد آن حضرت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم آمد و گفت: السلام عليك يا أبا ابراهيم.
نسب آن حضرت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم "محمد بن عبد اللَّه بن عبد المطلب بن هاشم بن عبد مناف بن قصىّ بن مرة بن كعب ابن لؤى بن غالب بن فهر بن مالك بن النضر بن كنانة بن خزيمة بن مدركة بن الياس ابن مضر بن نزار بن معد بن عدنان”
حضرت پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرمود: هر گاه نسب من به عدنان رسيد توقف كنيد. ام سلمه زوجه پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم نقل شده كه وى گفت: از پيغمبر شنيدم مي فرمود: عدنان بن ادد بن زيد بن ثرا بن أعراق الثرى،
ام سلمه گفت: زيد نامش «هميسيع» است و «ثرا» نيز نام گياهى است و «اعراق الثرى» هم اسماعيل بن ابراهيم عليهما السّلام مي باشد. ام سلمه گويد: حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم اين آيه را قرائت فرمود: « وَ عاداً وَ ثَمُودَ وَ أَصْحابَ الرَّسِّ وَ قُرُوناً بَيْنَ ذلِكَ كَثِيراً ».
عدنان همان ادّ بن ادد بن اليسع بن هميسيع بن سلامان بن نبت بن حمل بن قيدار بن اسماعيل ابن ابراهيم بن تارح بن تاخور بن ساخور بن ارعواء بن فالغ بن عابر (اين همان هود پيغمبر است) بن شالخ بن ارفخشذ بن سام بن نوح بن لمك بن متوشلخ بن اخنوخ (اين شخص ادريس نبى بوده) بن يارد بن مهلائيل بن قينان بن أنوش بن شيث بن آدم ابو البشر عليه السّلام است.
مادر حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم «آمنه» دختر وهب بن عبد مناف بن زهرة بن كلاب ابن مرّة بن كعب بن لؤى بن غالب مي باشد.
پيغمبر را ابتداء «ثويبة» كنيز ابو لهب شير داد و اين ثويبه اسلام اختيار كرد و در سال هفتم هجرت از دنيا رفت. اين زن قبل از حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم حمزة بن عبد المطلب را نيز شير داده بود. براى همين جهت پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم به دختر حمزه مي فرمود: اين دختر برادر رضاعى من است. حمزه از حضرت رسول صلى اللَّه عليه و آله چهار سال بزرگ تر بود.
پس از ثويبة «حليمه» دختر عبد اللَّه بن حارث از قبيله سعد بن هوازن حضرت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم را شير مي داد.
جده پيغمبر- مادر عبد اللَّه پدر بزرگوارش- «فاطمه» دختر عمرو بن عائذ بن عمران بن مخزوم، و مادر عبد المطلب «سلمى» دختر عمرة از بنى نجار و مادر هاشم «عاتكه» دختر مرة بن هلال از بنى سليم، و مادر قصى و زهره نيز «فاطمه» دختر سعد از قبيله ازد بودند.
حضرت خاتم النبيين صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم روز بيست و هفتم رجب در حالى كه چهل سال از عمر شريفش گذشته بود، رسالت خود را به جهانيان اعلام فرمود و آنان را به توحيد دعوت كرد. در روز دوشنبه بيست و هشتم صفر سال يازدهم از هجرت هنگامى كه شصت و سه سال از عمرش مي گذشت دار فانى را وداع گفت و به جوار پروردگار شتافت.(2)
(1) زندیق: معرب، گروهی از مجوس که خدای را دو گویند یا قائل به نور و ظلمت اند، یعنی نور را مبداء خیرات و ظلمت را مبداء شرور دانند. (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء) (از آنندراج ) (از غیاث ) (ازکشاف اصطلاحات الفنون ).
این کلمه از زند گرفته شده و آن کتابی است به پهلوی از زردشت مجوس. (از منتهی الارب) مگر صحیح این است که معرب زندی است، یعنی آن که اعتقاد به زند کتاب زرتشت دارد که قائل به یزدان و اهرمن بود و موافق قاعده ٔ تعریب قاف را در آخر زیاده کرده اند، چون وزن فعلیل بالفتح در کلام عرب ندیده، لهذا حرف اول را که زای معجمه است کسر داده اند... در خیابان نوشته که زندیق بالکسر معرب زندیک است و آن مرکب است از زند بالفتح که نام کتاب زرتشت است و یای نسبت و کاف تصغیر برای تحقیر و کسر اول بجهت تعریب است .(غیاث آنندراج(
معرب زندی است یعنی آن که اعتقاد به زند، کتاب زردشت دارد و قائل به یزدان و اهرمن بود. (کشاف اصطلاحات الفنون ) یا آن که به آخرت و به ربوبیت ربّ ایمان ندارد. (منتهی الارب ). آن که ایمان حقّ تعالی و آخرت نداشته باشد. (غیاث ) (از آنندراج ) (از کشاف اصطلاحات الفنون ).
ملحد. بی دین. غیرصالح. دهری. (ناظم الاطباء). ملحد. دهری. بی دین. ج ، زنادقه.(فرهنگ فارسی معین). بة مجاز بمعنی بی دین و از دین برگشته و مختلط المذهب اطلاق کرده می شود. (غیاث ) (از آنندراج ). بعد ها برای هر ملحدی استعمال گردیده است. (منتهی الارب ). زندیق فارسی معرب است و اصل آن زنده کردن؛ یعنی معتقدان به دوام دهر. و رجوع به المزهر سیوطی و المعرب جوالیقی ص 166شود :پس قضای ایزدی چنان بود که در عهد او مزدک زندیق پدید آمد. (فارس نامه ٔ ابن بلخی ص84
(2) زندگانى چهارده معصوم عليهم السّلام /عزيزالله عطاردى /ناشر اسلاميه /تهران /1390 ق /چاپ اول /ص10_4